Geïnspireerd door de volksopstanden in de Arabische wereld, protesteren sinds 17 september wereldwijd duizenden demonstranten onder de naam Occupy tegen sociale en economische ongelijkheid, de hebzucht van bedrijven en de invloed van bedrijven en lobbyisten op de overheid. De protestbeweging stelt 99 procent van de bevolking te vertegenwoordigen tegenover de één procent machtigen en schatrijken. De Amerikaanse Occupiers hekelen de macht van banken en bedrijven en de in hun ogen falende volksvertegenwoordiging en eisen eerlijke toegang tot de rijkdommen van de wereld voor iedereen. Ze zijn tegen de doodstraf, intimidatie door de politie, ongelijke verdeling van welvaart en oneerlijke communicatie door bedrijven. Contra politieke corruptheid, werkloosheid, armoede, Amerikaans imperialisme en oorlog. Ze pleiten voor een eerlijke zorgverzekering voor iedereen en het einde van de moderne industriële Amerikaanse economie.
In navolging van de Amerikaanse bezetters roepen nu ook Nederlandse betogers om een monetaire, economische en politieke revolutie die het welzijn van de mens, maatschappij en aarde weer herstelt. Vanwege de politieke, economische en sociale toestand in ons land demonstreren ze voor vrijheid en gelijkheid waarbij iedereen eerlijke toegang tot de rijkdommen in de wereld en gelijk beslissingsrecht krijgt. De huidige generatie politici, zakenlui en bankiers belemmert in hun ogen gelijkheid, solidariteit, vrijheid, duurzaamheid, ontwikkeling, welvaart en welzijn voor de bevolking. Het huidige monetaire systeem veroorzaakt enorme schulden en een onethische graaicultuur. De werking van ons huidige economische systeem versterkt ongelijkheid en schaarste. De politiek die gevangen zit in schulden en bezuinigen, representeert niet meer de belangen van iedereen. We leven in een wereld waarin alles ondergeschikt is geraakt aan geld en economische groei.
De aanklacht van deze Occupiers maakt ons onaangename bewust van onze overdadige leefstijl. Velen van ons hebben – zonder zich te bekommeren om medeburgers en de publieke zaak – jarenlang gestreefd naar het hoogst haalbare. Teruggetrokken uit het publieke domein maakten wij het ons gerieflijk. De afgelopen decennia hebben wij ons collectief gelaafd aan de geriefelijkheden van de alsmaar uitdijende verzorgingsstaat. Onbedoeld en onwetend hebben wij daarmee ingestemd dat er boven ons een enorme bevoogdende macht is opgetrokken die – naar wij dachten – zorgdraagt voor de verzekering van ons geluk. ‘Een staat die zorgt voor onze veiligheid, voorziet in onze behoefte en plezier, onze belangrijkste zaken regelt en onze bezittingen reguleert. Ja, een monster dat ons bedwelmd, van onze vrijheid beroofd en ons tot een kudde weerloze schapen reduceert waarvan de overheid de herder is’ zoals de Franse politiek filosoof, historicus en staatsman Alexis de Tocqueville (1805-1859) voorzag. In ons verlangen naar steeds meer welvaart hebben we ons geld in handen gegeven van bankiers en zakenlui zodat het voor ons kon groeien. Nu de gevolgen hiervan zichtbaar worden, blijkt dat de dingen die wij ons ten goede dachten zich nu ten kwade tegen ons keren. Ons financiële systeem, dat gebaseerd is op schuld, bood ons veel materiële voorspoed, maar blijkt nu een desastreuze keerzijde te hebben.
‘De primaire oorzaak van lijden en kwaad in de wereld ligt niet in de structuur van de maatschappij of in bepaalde wetten of instituties, maar deze gaat terug op de gevallen natuur van de schepping’ betoogde de schrijver en letterkundige C.S. Lewis (1898-1963). ‘Veel kwaad in de wereld is wellicht inderdaad de schuld van verdorven overheden en corrupte elites. Maar ondanks sociale en politieke omwentelingen, met ontmanteling en omvorming van instituties, is het nooit gelukt om zelfzucht, wreedheid, incompetentie en tirannie uit te roeien. Oude kwalen ondergaan mutaties, nemen nieuwe vormen aan, maar verdwijnen niet zoals uit het verloop van iedere revolutie blijkt.’ Alle inspanningen van Occupy ten spijt is ‘de revolutionaire bewering dat we een eind kunnen maken aan lijden, onrecht en misdaad door armoede en ongelijkheid uit te bannen, niet geloofwaardig. Door een fataal gebrek komen altijd de egocentrische en hardvochtige mensen aan de top en alles vervalt weer tot een droevige puinhoop.’
Ondanks ons nobele streven tot verbetering van onze wereld, valt er weinig te verwachten van mensen. Wij zijn vaak niet bereid om een stapje terug te doen en veelal even gevoelig voor status, macht en geld als de politici, zakenlui en bankiers van dit moment zodat wij in hun plaats waarschijnlijk hetzelfde zouden handelen. Het protest van Occupy maakt ons bewust van het kwaad in de mens en ons eigen onvermogen om in harmonie en gerechtigheid met onze naasten te leven, maar biedt weinig hoop voor de toekomst.
Ons heil kan alleen nog van buitenaf komen. Jezus Christus kan ons bevrijden van onrecht, hebzucht en egoïsme ‘want de vrucht van de Geest bestaat in alle goedheid en rechtvaardigheid en waarheid’. Alleen Hij biedt ons ‘liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing’. ‘Wie anders kan de wereld overwinnen dan hij die gelooft dat Jezus de Zoon van God is?’
